Polska jest jednym z najpopularniejszych krajów migracji zarobkowej wśród Ukraińców, a małżeństwa obywateli Polski i Ukrainy są coraz częstsze.
Dziś zwrócimy uwagę na procedurę i cechy rejestracji małżeństwa według ustawodawstwa Rzeczypospolitej Polskiej w przypadkach, gdy jeden z przyszłych małżonków jest obywatelem Ukrainy.
W celu zarejestrowania małżeństwa cywilnego kobieta i mężczyzna muszą złożyć w lokalnym urzędzie stanu cywilnego następujące dokumenty:
– dokumenty tożsamości;
– wniosek o rejestrację małżeństwa;
– dokument potwierdzający uiszczenie opłaty skarbowej:
– pisemne „zapewnienie” każdej ze stron, że nie są im znane okoliczności wyłączające możliwość zawarcia małżeństwa np. pokrewieństwo, niezdolność do pracy, przebywanie w innym zarejestrowanym małżeństwie itp.;
– odpis aktu urodzenia cudzoziemca;
– jeżeli cudzoziemiec pozostawał w związku małżeńskim – dokument potwierdzający jego ustanie (akt zgonu jednego z małżonków, akt rozwodu, orzeczenie sądu o rozwodzie itp.);
– dodatkowo dla cudzoziemca – dokument potwierdzający, że zgodnie z ustawodawstwem kraju pochodzenia osoba może zawrzeć związek małżeński.
W praktyce największe trudności wiążą się z tym ostatnim, ponieważ Ukraina nie wydaje takich dokumentów od 2007 roku. Ministerstwo Sprawiedliwości Ukrainy wydało jednak rozporządzenie, które stanowiło, że w przypadku konieczności potwierdzenia stanu cywilnego w celu zarejestrowania małżeństwa w innym państwie obywatele Ukrainy składają wniosek, autentyczność podpisu na którym należy potwierdzić notarialnie, w tym przez placówkę dyplomatyczną lub urząd konsularny Ukrainy, w którym osoba informuje o sobie, że nigdy nie była w związku małżeńskim lub że była wcześniej w związku małżeńskim, ale teraz jej małżeństwo zostało rozwiązane. W celu złożenia takiego wniosku o potwierdzenie stanu cywilnego na terytorium Ukrainy należy skontaktować się z notariuszem państwowym lub notariuszem prywatnym.
Jednak ze względu na to, że wniosek osoby fizycznej złożony przez urząd stanu cywilnego w Polsce nie jest uznawany za dokument wydany przez właściwy organ kraju pochodzenia cudzoziemca, sam taki wniosek nie jest wystarczający do zarejestrowania małżeństwa w Polsce.
W związku z tym obywatel Ukrainy przed zgłoszeniem się do urzędu stanu cywilnego z wnioskiem o rejestrację małżeństwa musi wystąpić do sądu rejonowego w miejscu swojego stałego lub czasowego pobytu w Polsce z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku dostarczenia dokumentu wymaganego do rejestracji małżeństwa. Termin rozpatrywania takich spraw przez sądy może wynosić od jednego miesiąca do jednego roku od daty złożenia wniosku, w zależności od lokalizacji sądu i odpowiednio od obciążenia sędziów pracą. Na podstawie wyników rozpatrzenia sprawy sąd wydaje postanowienie, które w razie uwzględnienia wniosku zwalnia wnioskodawcę z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego, że zgodnie z ustawodawstwem kraju pochodzenia osoba może zawrzeć małżeństwo. Decyzja wchodzi w życie w ciągu 21 dni od daty jej ogłoszenia przez sąd, jeśli żadna ze stron nie złożyła od niej odwołania.
Odpis tej decyzji z adnotacją o jej wejściu w życie składa się wraz z wnioskiem o rejestrację małżeństwa i innymi dokumentami wymienionymi powyżej w urzędzie stanu cywilnego w celu rejestracji małżeństwa między obywatelami Ukrainy i Polski.
Warto pamiętać, że zarówno do urzędu stanu cywilnego, jak i do sądu wszystkie dokumenty w języku innym niż polski muszą być złożone wraz z ich tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego w Polsce lub z tłumaczeniem poświadczonym notarialnie wykonanym w Ukrainie. Bezpośrednia rejestracja małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego następuje nie wcześniej niż za miesiąc od dnia złożenia wniosku i niezbędnych dokumentów. Okres ten może zostać skrócony przez kierownika departamentu na wniosek stron w wyjątkowych przypadkach (np. ciąża panny młodej, poważna choroba jednego z narzeczonych).
Rejestracja małżeństwa odbywa się w obecności dwóch dorosłych świadków. Świadkami mogą być zarówno obywatele polscy, jak i cudzoziemcy posługujący się językiem polskim. Znajomość języka wystarczy potwierdzić ustnie upoważnionej osobie z urzędu stanu cywilnego, która będzie rejestrować małżeństwo. Oczywistym jest, że procedura rejestracji małżeństwa z obcokrajowcem w Ukrainie i w Polsce jest znacznie się różni, a ta druga wiąże się z bardziej skomplikowanymi i długotrwałymi procedurami, dlatego przyszli małżonkowie powinni wziąć pod uwagę i ocenić wszystkie te okoliczności przy podejmowaniu decyzji o miejscu legalizacji swojego związku.